Araç Sigortasında Fark Nedir: Hasar Esaslı mı Kasa Poliçesi mi Seçmeliyim?
Kısa cevap: Aracınızın piyasa değeri yüksekse, aracı kredili aldıysanız veya toplam kayıp (pert) riskini taşıyamayacaksanız kıymet esaslı (kasa) poliçe daha mantıklıdır. Aracınız eski, değeri düşük ve küçük hasarları kendi bütçenizden karşılayabiliyorsanız hasar esaslı poliçe daha ekonomik kalır. Fark tek kelimeyle şudur: hasar esaslı poliçe onarımı öder, kıymet esaslı poliçe aracın değerini korur.
İki yaklaşımın temel mantığı
Araç sigortası türleri arasında seçim yaparken önce ödemenin neye göre hesaplandığına bakın.
- Hasar esaslı poliçe: Ödeme, oluşan hasarın onarım maliyeti üzerinden yapılır. Parça + işçilik hesaplanır, muafiyet düşülür, kalan tutar ödenir. Aracın kaza sonrası piyasada kaybettiği değer kapsam dışıdır.
- Kıymet (kasa) esaslı poliçe: Poliçede aracın sigorta bedeli tanımlanır. Onarım bedeli bu bedelin belirli bir oranını geçtiğinde araç toplam kayıp sayılır ve tanımlı bedel ödenir. Kıymet azalması, yeni değer klozu, anahtar kaybı gibi ek teminatlar bu yapıya eklenebilir.
Kıymet azalması tam olarak nedir?
Onarılmış bir araç, kaza kaydı nedeniyle ikinci elde daha düşük fiyata satılır. Bu düşüş kıymet azalmasıdır ve onarım faturasında görünmez.
- Onarım 40.000 TL tutmuş olabilir; sigorta bunu ödese bile aracın satış değeri 60.000 TL düşmüş olabilir.
- Karşı taraf kusurluysa değer kaybı talebi ayrı bir süreçtir; kendi kusurunuzdaki kazada bu hakkınız doğmaz.
- Kıymet azalması teminatı olan poliçe, bu farkın belirli bir kısmını veya limitini karşılar.
- Yeni araçlarda değer düşüşü mutlak tutar olarak en büyüktür. En çok bu grup korunmaya değer.
Karşılaştırma tablosu
| Kriter | Hasar esaslı | Kıymet (kasa) esaslı |
|---|---|---|
| Prim seviyesi | Daha düşük | Daha yüksek |
| Ödeme temeli | Onarım maliyeti | Poliçedeki araç bedeli |
| Toplam kayıp (pert) | Genellikle rayiç değer | Beyan edilen bedel |
| Kıymet azalması | Kapsam dışı | Ek teminatla mümkün |
| Muafiyet etkisi | Küçük hasarlarda yüksek | Orta |
| Uygun profil | Eski, düşük değerli araç | Yeni, kredili, yüksek değerli araç |
Maliyeti nasıl hesaplarsınız
Duygusal karar vermek yerine basit bir aritmetik kurun.
- Aracın güncel piyasa değerini yazın.
- İki poliçenin yıllık prim farkını bulun.
- Prim farkını araç değerine oranlayın. Fark, araç değerinin küçük bir yüzdesiyse koruma pahalı değildir.
- Toplam kayıp senaryosunda cebinizden çıkacak tutarı yazın. Bu tutarı 3 ay içinde yerine koyamıyorsanız risk taşınabilir değildir.
- Muafiyet tutarını nakit rezervinizle karşılaştırın. Muafiyeti yükseltip primi düşürmek, rezerviniz varsa akıllıcadır.
Örnek mantık: 700.000 TL değerinde bir araçta yıllık 4.000 TL prim farkı, araç değerinin yaklaşık yüzde yarımına denk gelir. Pert riskinde kaybedeceğiniz tutarla kıyaslandığında bu fark küçüktür. Aynı fark, 90.000 TL değerinde 15 yaşındaki bir araç için mantıksızdır.
Poliçeyi okurken bakılacak beş satır
- Sigorta bedelinin belirlenme yöntemi: Rayiç mi, beyan mı, yeni değer klozu mu?
- Muafiyet ve hasarsızlık: Küçük hasar bildirmek indirimi bozuyor mu?
- Onarım yeri kısıtı: Yetkili servis mi, anlaşmalı servis mi? Orijinal parça şartı var mı?
- Eksiltme / eskime payı: Lastik, akü, cam gibi kalemlerde yıla göre kesinti yapılıyor mu?
- İkame araç ve asistans: Gün sayısı ve segment sınırı ne?
Hangi profil hangisini seçmeli
- Kredili araç sahibi: Kıymet esaslı. Pert durumunda kalan kredi borcunuz devam eder; borç yönetimi açısından açık pozisyon bırakmak istemezsiniz.
- 0 km veya 3 yaş altı araç: Kıymet esaslı, yeni değer klozu ile.
- 8 yaş üstü, düşük değerli araç: